Op 10 juni 2026 viert het Brussels Gewest de Wereld Art Nouveau Dag.
Sinds de eerste editie in 2013 zet dit internationale evenement zich in om het unieke art nouveau-erfgoed bekender te maken. De dag wordt vanuit Brussel gecoördineerd door het Réseau Art Nouveau Network (RANN) en brengt elk jaar Europese steden en erfgoedinstellingen samen rond een gemeenschappelijk thema. Op het programma staan tentoonstellingen, rondleidingen, workshops, lezingen en digitale content voor alle doelgroepen.
In 2026 zet de art nouveau vrouwen in de schijnwerpers
Na de editie van 2025, die gewijd was aan kleur, richt die van 2026 zich op “Vrouwen van de art nouveau”. Het gaat er niet om de vrouw te presenteren als een symbolisch beeld van de beweging – een muze of een bloemenvrouw met golvend haar – maar om de vele vrouwen te belichten die in hun diverse rollen bijdroegen tot het vormgeven van de art nouveau. Kunstenaars, ambachtsvrouwen, illustratrices, maar ook mecenassen, opdrachtgevers of verzamelaars: zij speelden een essentiële rol in de ontwikkeling en overdracht van deze artistieke stroming.
Het thema is ook een eerbetoon aan de hedendaagse vrouwelijke architecten, restaurateurs en ontwerpers die vandaag bijdragen aan het behoud en de uitstraling van het art nouveau-erfgoed.
Van Maison Losseau in Bergen tot Aveiro in Portugal, via Oradea in Roemenië en Lviv in Oekraïne: de lidsteden van het RANN nodigen je uit om verhalen, kunstwerken en plekken te ontdekken waar de invloed van vrouwen op de art nouveau nog steeds tastbaar is.
Herbekijk “Erfgenames” online
In het kader van het art-nouveau-jaar 2023 steunde Urban het project “Erfgenames”, dat de onzichtbaarheid van vrouwelijke kunstenaars aan de kaak stelde. De collectie, die eerst te zien was in de Sint-Gorikshallen en vervolgens in het LAB·AN x Hotel van Eetvelde, is nu online te bewonderen in de inventaris van het roerend erfgoed. De tentoonstelling leeft ook verder in de openbare ruimte: de panelen zijn nog steeds zichtbaar op de muren van de perrons van metrostation Munthof!
Onder leiding van fotografe en artistiek directeur Barbara Salomé Felgenhauer, architecte Léone Drapeaud, grafisch ontwerpster Céline Boveroux en bloemsierkunstenares Ellea Cartier brengt het project ten onrechte vergeten vrouwelijke kunstenaars uit de art nouveau-periode opnieuw onder de aandacht. Het werk creëert een dialoog tussen heden en verleden door acht vrouwelijke artiesten uit die tijd te koppelen aan evenveel hedendaagse kunstenaars die dezelfde disciplines beoefenen: textiel, zijdeschilderen, beeldhouwen, gravure, enz.
(Her)ontdek de collectie
Interview: Barbara Van der Wee, in de voetsporen van Victor Horta
Het thema “vrouwen”, dat op deze Werelddag centraal staat, was voor het LAB·AN x Hotel van Eetvelde een ideale gelegenheid om Barbara Van der Wee aan het woord te laten in een online interview op de sociale media. Deze Brusselse architecte staat bekend als een onmisbare figuur in de restauratie van het werk van Victor Horta.
Een van haar eerste projecten was de restauratie van het Hotel van Eetvelde, die ze vanaf 1988 leidde, met bijkomende werkzaamheden begin jaren 2020. Ook de restauraties van het Horta Museum, het Hotel Winssinger, de kindertuin in de Marollenwijk en de gevel van het Hotel Solvay zijn aan haar te danken.
Met haar in 2006 opgerichte bureau, Barbara Van der Wee Architects – Studio for architecture & conservation, wil de architecte de authenticiteit van Horta’s werk behouden, op grond van diepgaand voorbereidend onderzoek en een doordachte integratie van hedendaagse technieken.
Restauratie van art nouveau-glas-in-loodramen en sgraffito’s: een handleiding
Ben je eigenaar van een art nouveau-gebouw met glas-in-loodramen of sgraffito’s? Om je te helpen in het behoud van deze iconische elementen van het Brusselse erfgoed, maakte Urban, in samenwerking met Homegrade en met technische ondersteuning van The Good Com, twee korte video’s over het onderhoud en de restauratie ervan.
Art nouveau-glas-in-loodramen en sgraffito's zijn kwetsbare decorelementen die speciale aandacht vereisen om de tand des tijds te doorstaan zonder hun glans te verliezen. In deze filmpjes voor het grote publiek delen restaurateurs Camille Meslay en Saskia Lupini hun praktische tips en aanbevelingen voor het onderhoud en de restauratie van die erfgoedelementen, met respect voor hun authenticiteit.
Dit initiatief, dat ook internationaal breed wordt verspreid, belicht goede praktijken op het vlak van het behoud van het art nouveau-erfgoed. Het maakt deel uit van het project "Art Nouveau as a New EUtopia", dat wordt gedragen door leden van het RANN en ondersteund door het programma Creative Europe.
- Art-nouveau-glas-in-loodramen in Brussel behouden: video + informatie
- Art-nouveau-sgraffito's in Brussel behouden: video + informatie
Een nieuw leven in Sint-Agatha-Berchem voor de gevel van Huis Aubecq
Noteer dit alvast voor het komende najaar: de monumentale gevel van een van de meesterwerken van Victor Horta zal van dichtbij en vanuit een verrassend perspectief kunnen bewonderd worden.
Het betreft de gevel van Huis Aubecq, gebouwd in 1902 aan de Louizalaan en gesloopt in 1950. Deze gevel wordt nu vlak gereconstrueerd in de lokalen van Constructiv in Sint-Agatha-Berchem.
Na de afbraak in 1950 begonnen de 600 gerecupereerde stenen van de gevel aan een lange zwerftocht, van het ene braakliggende terrein of depot naar het andere. In 2001 kwamen de stenen in het bezit van het Brussels Gewest, waarna ze werden gereinigd en in 3D gedigitaliseerd, alvorens in 2011 tijdelijk aan het publiek te worden getoond. De Aubecqgevel, die in 2014 als roerend cultureel erfgoed werd erkend, krijgt vandaag eindelijk de zichtbaarheid die ze verdient.
Het initiatief kadert in een ongekende publiek-private samenwerking tussen Urban en Constructiv, die in Sint-Agatha-Berchem een opleidingscentrum voor bouw- en erfgoedberoepen ontwikkelt. De vlakke opstelling van de gevelstenen is bedoeld om de overblijfselen van dit meesterwerk toegankelijk te maken voor het publiek en tevens als pedagogisch hulpmiddel voor de ambachtslieden van morgen. Op langere termijn wordt een duurzame, volledige of gedeeltelijke heropbouw van de gevel op de site overwogen.
Meer info volgt